Европейский Союз Konrad-Adenauer-Stiftung YUKSALISH

Bolalar nafaqasi: kimlarga beriladi, qanday rasmiylashtiriladi va rad etilsa nima qilish kerak?

← Maqolalar

2026-11-16 · 👁 24 ko'rishlar

Bolalar nafaqasi: kimlarga beriladi, qanday rasmiylashtiriladi va rad etilsa nima qilish kerak?

O‘zbekistonda 18 yoshgacha bo‘lgan farzandi bor oilalar, agar ular yordamga muhtoj deb topilsa va Ijtimoiy reyestrga kiritilsa, bolalar nafaqasini olishlari mumkin. Arizani onlayn — my.gov.uz portali yoki “Ijtimoiy karta” ilovasi orqali, yoxud shaxsan — Davlat xizmatlari markazida yoki mahalladagi ijtimoiy xodim yordamida topshirish mumkin.

Biroq oilada farzand borligining o‘zi nafaqa tayinlanishi uchun yetarli emas. Ariza ko‘rib chiqilayotganda oilaning daromadi, mehnatga layoqatli a’zolarining bandligi va umumiy moddiy ahvoli hisobga olinadi. Ushbu maqolada nafaqa kimlarga berilishi, 2026-yilda qancha to‘lanishi va rad javobi berilsa nima qilish kerakligini tushuntiramiz.

Kimlar bolalar nafaqasini olish huquqiga ega?

2026-yil 1-fevraldan boshlab bolalar nafaqasini tayinlash Ijtimoiy reyestrga kiritilish bilan bog‘liq. Ushbu reyestr orqali oilalarning moddiy va ijtimoiy holati baholanadi.

Vazirlar Mahkamasining 2026-yil 29-yanvardagi 35-son qaroriga muvofiq, oilalar quyidagi toifalarga ajratiladi:

  • Davlat ta’minotidagi oila — a’zolari mehnatga layoqatsiz yoki mehnat qilish imkoniyati cheklangan, har bir a’zoga to‘g‘ri keladigan o‘rtacha daromadi minimal iste’mol xarajatlaridan kam bo‘lgan oilalar.
  • Kambag‘al oila — har bir a’zoga to‘g‘ri keladigan o‘rtacha daromad minimal iste’mol xarajatlaridan kam, biroq mehnatga layoqatli a’zolari ishlay oladigan oilalar.
  • Kambag‘allik chegarasidagi oila — har bir a’zoga to‘g‘ri keladigan o‘rtacha daromadi minimal iste’mol xarajatlarining 1 baravaridan 1,5 baravarigacha bo‘lgan va qo‘shimcha shartlarga javob beradigan oilalar.

Ushbu toifalardagi, eng kichik yoki yagona farzandi 18 yoshga to‘lmagan oilalar bolalar nafaqasini olishlari mumkin. Har bir toifa uchun nafaqa tayinlash shartlari va to‘lov muddati farq qiladi.

Oilaga bolalar nafaqasi yoki moddiy yordamdan faqat bittasi tayinlanadi. Ikkalasi bir vaqtda berilmaydi.

Oilangiz hali Ijtimoiy reyestrga kiritilmagan bo‘lsa, bu nafaqa ololmaysiz degani emas. Ariza berishda oilangizni reyestrga kiritish masalasi ham birga ko‘rib chiqiladi.

Manba: Vazirlar Mahkamasining 2026-yil 29-yanvardagi 35-son qarori

2026-yilda bolalar nafaqasi qancha?

2026-yil 1-iyuldan boshlab bolalar nafaqasi miqdori 7 foizga oshirilgan. Hozirgi oylik miqdorlar:

  • 386 000 so‘m — 3 yoshgacha bo‘lgan eng kichik farzand uchun;
  • 295 000 so‘m — 3 yoshdan 18 yoshgacha bo‘lgan farzand uchun;
  • 177 000 so‘m — ikkinchi farzand uchun qo‘shimcha;
  • 118 000 so‘m — uchinchi va undan keyingi har bir farzand uchun qo‘shimcha.
Masalan, oilada uch nafar farzand bor: eng kichigi 2 yoshda, ikkinchisi 6 yoshda, uchinchisi 10 yoshda. Oylik nafaqa: 386 000 + 177 000 + 118 000 = 681 000 so‘m.

Kambag‘allik chegarasidagi oilalarga nafaqa kamaytirilgan miqdorda to‘lanadi:

  • har bir a’zoga to‘g‘ri keladigan daromad minimal iste’mol xarajatlarining 1 baravaridan 1,25 baravarigacha bo‘lsa, belgilangan nafaqaning 75 foizi to‘lanadi;
  • daromad 1,25 baravaridan 1,5 baravarigacha bo‘lsa, 50 foizi to‘lanadi.

Miqdorlar Prezidentning 2026-yil 23-iyundagi PF-115-son Farmoni bilan belgilangan.

Manba: 2026-yil 23-iyundagi PF-115-son Prezident Farmoni

Bolalar nafaqasini qanday rasmiylashtirish mumkin?

Ariza topshirishning bir nechta usuli bor. O‘zingizga qulayini tanlang.

1-usul. my.gov.uz orqali

Bu eng qulay usullardan biri: arizani uydan chiqmasdan internet orqali yuborish mumkin.

  1. https://my.gov.uz/uz/service/1017 sahifasiga kiring.
  2. OneID orqali tizimga kiring.
  3. «Bolalar nafaqasi yoki moddiy yordam tayinlash» xizmatini tanlang.
  4. Elektron arizani to‘ldiring.
  5. Ma’lumotlarni tekshirib, arizani yuboring.

Xizmat bepul. Elektron ariza uchun alohida hujjat kerak emas: zarur ma’lumotlar davlat axborot tizimlari orqali olinadi.

Oilangiz hali Ijtimoiy reyestrga kiritilmagan bo‘lsa, nafaqa bilan birga oilani reyestrga kiritish masalasi ham ko‘rib chiqiladi.

Arizani “Ijtimoiy karta” mobil ilovasi orqali ham yuborish mumkin. Ilovada ariza holatini kuzatib borish ham qulay.

2-usul. Mahalla orqali

Internetdan foydalana olmasangiz yoki arizani o‘zingiz to‘ldira olmasangiz, mahallangizdagi ijtimoiy xodimga murojaat qiling.

  1. Yashash joyingizdagi ijtimoiy xodimga murojaat qiling.
  2. Bolalar nafaqasini rasmiylashtirmoqchi ekaningizni ayting.
  3. Shaxsingizni tasdiqlovchi hujjatni ko‘rsating.
  4. Ijtimoiy xodim arizani axborot tizimida to‘ldirishga yordam beradi.
  5. Kiritilgan ma’lumotlarni tekshirib, tasdiqlang.

Ariza kelib tushgach, zarur hollarda ijtimoiy xodim oilaning ahvolini o‘rganib, maxsus anketani to‘ldiradi. 35-son qarorga ko‘ra, bu ariza kelib tushganidan keyin uch ish kuni ichida amalga oshiriladi.

3-usul. Davlat xizmatlari markazi orqali

Eng yaqin Davlat xizmatlari markaziga shaxsan borishingiz mumkin. Markaz xodimi ma’lumotlaringiz asosida arizani to‘ldiradi va roziligingiz bilan ko‘rib chiqishga yuboradi.

O‘zingiz bilan pasport yoki ID-kartani oling.

Qaysi usulda topshirishingizdan qat’i nazar, bir oila bolalar nafaqasi yoki moddiy yordam uchun bir oyda faqat bir marta murojaat qilishi mumkin.

Ariza qachon ko‘rib chiqiladi va nafaqa qachondan to‘lanadi?

Ko‘rib chiqish muddati ariza topshirilgan sanaga bog‘liq. 35-son qaror bilan tasdiqlangan Nizomning 10-bandiga ko‘ra:

  • ariza oyning 16-sanasigacha topshirilsa, shu oyning o‘zida ko‘rib chiqiladi;
  • 16-sanada yoki undan keyin topshirilsa, keyingi oyda ko‘rib chiqiladi.

Rad etish uchun asos bo‘lmasa, nafaqa keyingi oyning 1-sanasidan avtomatik tayinlanadi.

Masalan, ariza 10-noyabr kuni topshirildi. U noyabrda ko‘rib chiqiladi. Ijobiy qaror chiqsa, nafaqa 1-dekabrdan tayinlanadi.

Pul ariza beruvchining bank yoki ijtimoiy kartasiga o‘tkaziladi. To‘lovlar har oyning 4-sanasidan 27-sanasigacha amalga oshiriladi.

Nafaqa qancha muddat to‘lanadi:

  • davlat ta’minotidagi va kambag‘al oilalarga — oila shu toifada turgan davrda;
  • kambag‘allik chegarasidagi oilalarga — 6 oy.

Nafaqa eng kichik yoki yagona farzand 18 yoshga to‘lgan oy oxirigacha to‘lanadi.

Nima sababdan nafaqa rad etilishi mumkin?

Ariza berilgani nafaqa albatta tayinlanadi degani emas. Eng ko‘p uchraydigan sabab — oila Ijtimoiy reyestr mezonlariga mos kelmaydi. Asosiy holatlarni ko‘rib chiqamiz.

1. Oila daromadi belgilangan darajadan yuqori.

Har bir oila a’zosiga to‘g‘ri keladigan o‘rtacha oylik daromad hisoblanadi. U tegishli toifa uchun belgilangan chegaradan yuqori bo‘lsa, oila kerakli maqomni olmasligi mumkin.

2. Oilaning mol-mulki reyestr mezonlariga mos emas.

Faqat daromad emas, mol-mulk ham tekshiriladi. Masalan, oila reyestrga kiritilmasligi mumkin, agar:

  • oila a’zolarida jami bittadan ortiq ko‘chmas mulk yoki yer uchastkasi bo‘lsa;
  • oilada noturar joy, jumladan daromad keltiradigan noturar joy bo‘lsa;
  • oilada yangi yengil yoki yuk avtomobili bo‘lsa.

3. Bandlik shartlari bajarilmagan.

Ayrim toifadagi oilalarda mehnatga layoqatli a’zolar rasmiy band bo‘lishi kerak. Bu shart bajarilmasa, nafaqa tayinlanmasligi yoki to‘xtatilishi mumkin.

Istisnolar ham bor, masalan, kichik yoshdagi bolani parvarish qilayotganlar uchun.

4. Kambag‘allik chegarasidagi oila uchun muddat tugagan.

Bunday oilalarga nafaqa 6 oyga tayinlanadi. Yangi ariza berilgan sanada oila shu toifada 6 oy yoki undan ko‘p tursa, nafaqa rad etiladi.

5. Oilaning ahvoli o‘zgargan.

Qayta baholashda oila mezonlarga mos kelmay qolsa, uning toifasi o‘zgartirilishi yoki oila reyestrdan chiqarilishi mumkin.

6. Avvalgi buzilish bartaraf etilmagan.

Nafaqa bandlik talablari bajarilmagani uchun to‘xtatilgan bo‘lsa, 6 oy ichida buzilishni bartaraf etmasdan qayta murojaat qilish rad javobiga sabab bo‘lishi mumkin.

To‘liq tartib va asoslar Vazirlar Mahkamasining 35-son qarorida belgilangan.

Nafaqa rad etilsa, nima qilish kerak?

Rad javobi huquqlaringizni himoya qila olmaysiz degani emas. Avvalo sababini aniqlang va ariza to‘g‘ri ko‘rib chiqilganini tekshiring.

1-qadam. Rad etish sababini aniqlang

Qaror haqida arizada ko‘rsatilgan telefon raqamiga SMS yuboriladi. Xabarda rad etish sababi ko‘rsatilishi kerak.

Bu SMSni o‘chirmang. Ariza raqami va boshqa bildirishnomalarni ham saqlab qo‘ying.

2-qadam. Ma’lumotlarni tekshiring

Xato bo‘lgan deb hisoblasangiz, quyidagilarni tekshiring:

  • oila tarkibi va farzandlar soni to‘g‘ri ko‘rsatilganmi;
  • oila a’zolarining haqiqiy daromadi hisobga olinganmi;
  • bandlik haqidagi ma’lumotlar to‘g‘rimi;
  • mol-mulk haqidagi ma’lumotlar haqiqatga mosmi;
  • eskirgan ma’lumotlardan foydalanilmaganmi.

Noaniqlik topsangiz, to‘g‘ri ma’lumotni tasdiqlovchi hujjatlarni tayyorlang.

3-qadam. Apellyatsiya kengashiga shikoyat qiling

Ijtimoiy reyestrga kiritish va nafaqa tayinlash bo‘yicha qarorlar ustidan tuman yoki shahar hokimligi huzuridagi Apellyatsiya kengashiga shikoyat qilish mumkin.

Shikoyat qaror kuchga kirgan kundan boshlab 30 kun ichida berilishi kerak.

Shikoyatni quyidagi yo‘llar bilan yuborish mumkin:

  • Davlat xizmatlari markazi orqali;
  • «Inson» ijtimoiy xizmatlar markazi orqali;
  • my.gov.uz portali orqali;
  • “Ijtimoiy karta” ilovasi orqali;
  • «Yagona milliy ijtimoiy himoya» axborot tizimi orqali.

Shikoyatda qaysi qarordan norozi ekaningizni, nega uni noto‘g‘ri deb hisoblashingizni va buni nima tasdiqlashini yozing.

Shikoyatni shablonimiz bo‘yicha onlayn tuzish mumkin: Onlayn to‘ldirish

Apellyatsiya kengashi shikoyatni 15 kun ichida, alohida hollarda 30 kungacha ko‘rib chiqadi.

4-qadam. Sudga murojaat qiling

Apellyatsiya kengashiga murojaat qilish majburiy emas. Darhol sudga borishingiz yoki kengash qaroridan keyin murojaat qilishingiz mumkin.

Buning uchun ma’muriy sudga ariza tayyorlang, unga nizolashilayotgan qaror va dalillarni ilova qiling. Undan oldin bepul yuridik maslahat olishingiz mumkin.

Ko‘p uchraydigan xatolar

  • Farzandi bor har bir oilaga nafaqa beriladi deb o‘ylash. Farzand borligi yagona shart emas: oila Ijtimoiy reyestr mezonlariga ham mos kelishi kerak.
  • Arizada noto‘g‘ri ma’lumot ko‘rsatish. Oila tarkibi, daromad va bandlikni diqqat bilan tekshiring — xatolar natijaga ta’sir qiladi.
  • Rad etish haqidagi SMSni e’tiborsiz qoldirish. Unda sabab ko‘rsatilgan. Sababni bilmay shikoyat yozish qiyin.
  • Sababini aniqlamay qayta ariza berish. Hech narsa o‘zgarmagan bo‘lsa, natija ham o‘zgarmaydi.
  • Shikoyat muddatini o‘tkazib yuborish. Apellyatsiya kengashiga shikoyat uchun 30 kun beriladi. Kechiktirmang.

Bepul yordam — bepul yuridik yordam

Nafaqa rad etilgan bo‘lsa, oilangiz ahvoli noto‘g‘ri baholangan bo‘lsa yoki qarordan qanday shikoyat qilishni bilmasangiz, Adolat Ko‘prigi (Legal Bridge) loyihasiga murojaat qiling.

Vaziyatingizni yozing va rad javobiga oid hujjatlarni ilova qiling. Murojaatingizni yuridik klinika ko‘rib chiqadi.

Yordam bepul. Hujjatni qanday rasmiylashtirish yoki qayerga shikoyat qilishni bilmaganingiz uchun huquqlaringizni himoya qilishdan voz kechmang.

← Barcha maqola kategoriyalari

Konsultatsiya olish